Weblog Peter Glas

“De Deltahype is hardnekkig” kopt Syb Wynia in zijn column van 21 augustus jl.
De column is doorspekt met kwalificaties en hyperbolen die de lezer moeten overtuigen dat er spraken is van een ‘deltahype’. Dat er fouten worden gemaakt door professor Pier Vellinga, dat er miljarden aan subsidies in het geding zijn en dat oud minister Cees Veerman bij zijn adviezen zijn oren liet hangen naar doemscenario’s die vooral de waterbouwsector in de kaart zouden spelen.

Op één hoop

Nu is een ‘hype’ gedefinieerd als “een verschijnsel dat tijdelijk bovenmatige media-aandacht krijgt en daardoor belangrijker lijkt dan het in werkelijkheid is”. Als dat zo is, dan bevreemdt het mij dat Wynia het bij deze suggestie laat en niet doorpakt. Hij komt niet tot de conclusie die zou passen bij zijn betoog: “Hou op, schei uit, geen cent meer naar het klimaat en de dijken”.

Het valt mij op dat in de kritische klimaatdiscussie en het politieke debat daarom heen een paar dingen op één hoop worden gegooid. De redenering is ongeveer als volgt: “Het klimaat verandert altijd, heel vroeger is het ook wel eens warm geweest, de zee stond toen nog veel hoger dan nu, toen liepen wij in berenvellen, dus kwam dat van die zee niet door uitlaatgassen, dus ook nu niet, dus er is geen menselijk klimaateffect, dus hoeven we ons geen zorgen te maken, dus hoeven we niets te doen en dus moeten we er zeker geen geld aan uitgeven (…toch?)”.

Feiten

Ik heb de CO2 cijfers van IPCC of RIVM niet nodig om te weten dat het klimaat meetbaar verandert. Ik weet dat de zeespiegel nu al een paar eeuwen gestaag stijgt. Het land in onze veendelta zakt met 50 tot 100 centimeter per eeuw. Dat zijn feiten.

Sinds de laatste watersnood van 1953 is het aantal inwoners toegenomen van 10 miljoen naar 16 miljoen. Het Bruto Nationaal Product is gecorrigeerd voor inflatie met een factor 6 of zo toegenomen en achter de dijken ligt inmiddels meer dan 2.000.000.000.000 (tweeduizend miljard) euro geïnvesteerd vermogen. Wat we gebouwd hebben is de afgelopen jaren heel veel complexer en dus veel kwetsbaarder geworden voor verstoringen van allerlei aard.

Tekort aan prioriteit

We weten op basis van periodieke dijktoetsing dat nog steeds niet alle dijken voldoen aan de normen die we met z’n allen in de jaren ‘60 wettelijk hebben afgesproken. Natuurlijk is er héél veel gedaan, maar puntje-bij-paaltje is het wettelijk contract met de Nederlandse burger sinds 1953 door 24 achtereenvolgende kabinetten nog niet nagekomen. Oorzaak: een structureel tekort aan financiële middelen (of eigenlijk aan prioriteit) op de Rijksbegroting.

Orkaan Katrina in New Orleans in 2005 gaf een directe economische schade van meer dan 100 miljard dollar. Onze Delta is 50 jaar lang de meest veilige ter wereld gebleken. De dijken en deltawerken kosten ons aan investeringen en beheer en onderhoud ongeveer 1 miljard euro per jaar. Dat wordt opgebracht door Nederlandse burgers en bedrijven.

Absolute veiligheid bestaat niet

Beschouw het als een verzekeringspremie van 0.1% van het BNP ofwel 0.4% van de totale belastingopbrengst in Nederland. Dat is geen subsidie zoals Wynia stelt, maar een investering om te voorkomen dat het fout gaat. Of dat genoeg is om de dreiging van een watersnood 100% af te wenden? Nee natuurlijk, want absolute veiligheid bestaat niet. Maar we zullen moeten blijven investeren, en mijn voorspelling is dat het meer wordt. Kop in het zand helpt alleen maar op het hoge land. Maar in de delta verdrink je met die fatalistische houding uiteindelijk tóch.

Peter Glas
Voorzitter van de Unie van Waterschappen